Gốc > Mục:Hướng dẫn bài học > Mục:Lịch sử 10 - cơ bản >
a319727a > a633236a >
title:Sử 10 -Bài 4 :CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG TÂY- HI LẠP VÀ RÔ MA .
date:30-07-2009
sender:Đoàn Thị Hồng Điệp

Sử 10 -Bài 4 :CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG TÂY- HI LẠP VÀ  RÔ MA .

 luoc_do_cac_quoc_gia_co_dai_phuong_tay_500_01

Lược đồ quốc gia cổ đại Hy Lạp và Rô Ma

1.     Thiên nhiên và đời sống của con người .

-Hy Lạp, Rô- ma nằm ở ven biển Địa Trung Hải, nhiều đảo, đất canh tác ít và khô cứng, đã tạo ra những thuận lợi và khó khăn:

+Thuận lợi :có biển, hải cảng, khí hậu ấm áp, nên giao thông thuận lợi , sớm phát triển  nghề hàng hải , ngư nghiệp, thương nghiệp biển .

+ Khó  khăn : đất xấu, ít , thích hợp trồng cây lưu niên như nho, ô liu, cam chanh , lương thực thiếu  , phải mua lúa mì , lúa mạch của người Ai Cập , Tây Á.

-Khoảng đầu thiên niên kỷ I TCN , cư dân Địa Trung Hải  bắt đầu biết chế tạo công cụ bằng sắt , cho phép  khai hoang trên diện tích rộng hơn .

-Thủ công nhiệp rất phát đạt , có nhiều ngành nghề, nhiều thợ giỏi , hàng hóa đẹp , chất lượng cao , qui mô lớn .

-Thương nghiệp đường biển  rất phát triển , mở rộng buôn bán với mọi miền ven Địa Trung Hải , với các nước phương Đông :

+Sản phẩm mua về  lúa mì, súc vật lông thú ( Hắc  hải, Ai CẬp ) ; tơ lụa, hương liệu , xa xỉ phẩm từ phương Đông .

+Đê lốt , Pi rê  là trung tâm buôn bán nô lệ lớn của thế giới cổ đại ..

Thương mại phát đạt,thúc đẩy sự lưu thông tiền tệ (  tiền cổ  của Rô ma và A ten ) .

+Hi Lạp, Rô ma trở thành  các quốc gia giàu mạnh.

Như vậy cuộc sống ban đầu của cư dân Địa Trung Hải là: Sớm biết buôn bán, đi biển và trồng trọt.

2. Thị quốc Địa Trung Hải  ( thành bang ).

* Thị quốc :  do tình trạng đất đai phân tán nhỏ  và cư dân sống bằng nghề thủ công và thương nghiệp  nên đã hình thành các thị quốc.

- Tổ chức của thị quốc: Nước thì nhỏ , nghề buôn phát triển  nên cư  dân tập trung ở thành thị có phố   sá , lâu đài đền thờ , sân vận động , nhà hát và bến cảng , ta gọi đó là thị quốc  : A ten  là thị quốc , đại diện  cho cả At tích .

- Tính chất dân chủ của thị quốc: quyền lực không nằm trong tay quí tộc mà nằm trong tay Đại hội công dân.Đại hội công dân  bầu và cử ra  các cơ quan nhà nước , (không có vua ), quyết định mọi công việc nhà nước . Hội đồng 500 có vai trò như Quốc hội , người ta  bầu 10 viên chức điều hành chính phủ , nhiệm kỳ một năm.

-Bản chất của nền dân chủ cổ đại ở Hy Lạp, Rô-ma: Đó là nền dân chủ chủ nô, dựa vào sự bóc lột thậm tệ của chủ nô đối với nô lệ.

-Hi Lạp giàu có nhờ  nền kinh tế công thương nghiệp , sử dụng lao động nô lệ . Nô lệ bị bóc lột nen phản kháng chủ nô .

-Đến thề kỷ III TCN  , thị quốc Rô ma lớn mạnh  đi xâm chiếm các nước khác , trở thành đế quốc Rô ma . đế quốc Rô ma  thủ tiêu thể chế dân chủ  thay bằng  một hoàng đế đầu quyền lực ; như hoàng đế  Xê da

3. Văn hóa cổ đại Hi lạp và Rô ma ..

-Đồ sắt và sự tiếp súc với biển đã  nâng họ lên  trình độ cao hơn về sản xuất  và buôn bán trên biển

-Cũng là cơ sở để họ đạt tới trình độ sáng tạo văn hóa cao hơn trước .

 chu_hy_lap_va_la_tinh_500

Chữ  cái cổ Hy Lạp và La tinh

a. Lịch và chữ viết :

* Lịch :Người Hy Lạp  có hiểu biết chính xác hơn về trái đất và hệ mặt trời , người Rô ma  tính một năm là  365 ngày ¼ , định ra một tháng lần lượt có 30 và 31 ngày, riêng tháng hai có 28 ngày,  rất gần với hiểu biết ngày nay

* Chữ viết :

-Sáng tạo ra chữ viết gồm ký hiệu đơn giản , có khả năng ghép chữ rất linh hoạt  thành từ để  thể hiện ý nghĩa của con người .

-Hệ thống chữ cái Rô ma  tức A ,B, C …. ra đời , ban đầu gồm 20 chữ , sau thêm 6 chữ , đây là một phát minh và cống hiến lớn lao  cho  nhân loại .

b. Sự ra đời của khoa học:

Đến thời cổ đại Hy lạp- Rô ma , những hiểu biết khoa học mới thực sự trở thành khoa học vì có độ chính xác của khoa học, đạt tới trình độ khái quát thành định lý, lý thuyết và nó được thực hiện bởi các nhà khoa học có tên tuổi, đặt nền móng cho ngành khoa học đó.

* Toán học: người Hi Lạp vượt lên trên như Thales, Py tha gor, Euclid..

* Vật Lý có Archimède .

* Sử học :vượt qua sự ghi chép tản mạn , họ biết tập hợp tài liệu , phân tích    và trình bày có hệ thống : Hê rô đốt , Tu si đi, Ta sít .

 

c. Văn học :

-Ở Hi lạp, sau bản anh hùng ca  nổi tiếng của Hô me  là I li át  và Ô đi xê , đã xuất hiện những nhà văn có tên tuổi như Et xin , Sô phốc, Bri pít ,

-Người Rô ma tự nhận là học trò và người thừa kế của văn học – nghệ thuật  Ky lạp , nhà thơ nổi tiếng như Lu cre xơ, Viếc gin ..

d. Nghệ thuật :

-Hy lạp để lại nhiều tượng và đền đài  đạt trình độ tuyệt mỹ, khiến đời sau  khâm phục : người lực sĩ ném đĩa , tượng nữ thần A tê na  đội mũ chiến binh , thần Vệ nữ Mi lô…

-Kiến trúc : đền Pác tê nông ở A ten (Hi lạp), đấu trường Cô li dê ở Rô ma .

luc_si_nam_dia_500_01

Lưc sĩ ném đĩa 

venus_picture4_500_500


 

Thần  Venus

 khai_hoan_mon_la_ma__500

  Khải hoàn môn La Mã được  xây dựng  làm biểu tượng vinh quang cho công lao đặc biệt xuất sắc của một tướng tài (ở đây là của hoàng đế Xê-da). Xê da đã chiến thắng Giéc man, Đa Xi a , Đại tư tế , Hộ dân 18 kỳ , Tổng chỉ huy 7 trận , Chấp chính 6 kỳ , Quốc phụ , Nguyên thủ anh dũng nhất .được Thượng viện và dân chúng Rô ma  tặng Khải hoàn môn Trai an ở Nam I ta li a .

co_li_de_500 

Đấu trường Cô li dê

pactenong_500

Đền Pate nong 

Đoàn thị Hồng Điệp sưu tầm và biên tập