Thông tin

Tài nguyên dạy học

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Điều tra ý kiến

    Bạn thấy trang này như thế nào?
    Đẹp
    Đơn điệu
    Bình thường
    Ý kiến khác

    Ảnh ngẫu nhiên

    Anh_Van_Giao_Tiep_Cho_Nguoi_Hoan_Toan_Mat_Goc___Ruby_Thao_Tran.flv NoiNayCoAnhSonTungMTP4772041.mp3 Bai_lam_so_3.flv Bai_thi_so_2.flv Bai_lam_so_1.flv Earth_hour_is_not_turn_off_lights_and_burn_candles.jpg Loan_dem_giang_sinh_2012.swf Giac_mo_trua8.swf Trian1.swf Tim_ve_dai_duong.swf Hatinhminhthuong.swf Kiniemmaitruong.swf Hmtuht.swf CRVIETNAM.swf QuehuongtoiB.swf VMai_chucmung831.swf 1329139651_17.jpg H_n_year_ht.swf Khuc_nhac_giang_sinh1.swf

    Thành viên trực tuyến

    46 khách và 1 thành viên
  • Nguyễn Thế Bắc
  • Chào mừng quý vị đến với Chào mừng bạn đến với website của Đoàn Thị Hồng Điệp.

    Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
    Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
    Gốc > Bài viết > Lưu giữ kỉ niệm >

    Những trò chơi dân gian, cổ truyền

    Các trò vui chơi ngày Tết của nhân dân ta xưa được sử gọi là Trăm Trò Chơi (Bách Hí), ngày nay đã chìm vào bóng đêm của thời gian, nhiều trò vui không còn dấu tích gì trong sử sách và phong tục nhưng vẫn có những trò vui để lại nhiều dấu vết. Năm hết Tết đến, chúng ta hãy thử tìm hiểu một số trò chơi ấy theo các thư tịch xưa để gọi là “ôn cố” chút ít nhân dịp mùa Xuân truyền thống của dân tộc đã về…
    Xuan xua Tet nay voi nhung tro choi dan gian co truyen
    Chơi đánh khăng.

    Đầu tiên là trò chơi đánh phết. Đại Việt Sử Ký Toàn Thư chép việc năm Bính Ngọ (1126): “Tháng Hai, ngày mùng 1, vua ngự điện Thiên An xem các vương hầu đá cầu”. Đá cầu ấy như thế nào? Hoàng Xuân Hãn đã cho biết rõ hơn trong sách “Lý Thường Kiệt”: “Hai bên tả hữu dựng hai cửa gỗ gọi là cầu môn cao độ hơn một trượng. Vương hầu dự chơi chia làm hai phe mặc áo vóc màu sắc khác nhau. Trước thềm bày hai giá cờ, hễ bên nào được thì cắm vào giá bên ấy một lá cờ. Có khi thì chơi chạy bộ đánh phết, có khi thì chơi cưỡi ngựa đánh phết. Người ngồi trên ngựa một tay cầm cương, tay kia cầm gậy dài để đánh quả phết. Đánh phết có nhạc đi kèm. Bắt đầu chơi thì nhạc nổi lên. Lúc tranh quả phết thì trống đánh rây. Quả phết đến gần thì trống giục càng mau. Lúc quả phết lọt qua cửa thì gióng lên 3 hồi trống. Chơi được một hồi lâu, vương hầu lại nghỉ uống rượu, xong lại đánh tiếp”.

    Xuan xua Tet nay voi nhung tro choi dan gian co truyen
    Chơi U

    Các trò vui lúc ấy, nhân dân ta - nhất là giới trẻ - rất ưa chuộng đó là chọi gà, đánh đu,chơi tam cúc. Trước năm 1945, các trò vui này vẫn thịnh hành ở hầu hết các thôn xã Việt Nam. Chọi gà đã đi vào nghệ thuật dân gian và là trò vui sôi động vào các dịp đầu năm, hội hè, đình đám. Trò vui chọi gà này đến thế kỷ 13 đã thành một tục lệ tràn lan trong giới thanh niên đến độ khi cả nước ta phải thực hiện cuộc kháng chiến chống quân Nguyên, Trần Hưng Đạo Vương phải nhắc nhở quân sĩ nên hạn chế bớt, như trong Hịch tướng sĩ: “…Hoặc lấy việc chọi gà làm vui đùa, hoặc lấy việc đánh bạc làm tiêu khiển…”.

    Xuan xua Tet nay voi nhung tro choi dan gian co truyen
    Đu đôi - Bắt trạch

    Riêng trò chơi Đánh đu (gồm nhiều loại như Đu tiên, Đu vân xa, v.v…) là một trò chơi phổ thông được hầu hết trai gái ưa chuộng. Bởi vậy mới có câu ca dao: Tháng giêng giai tiết ở đầu. Bao nhiêu mỹ nữ đá cầu, đánh đu. Theo tư liệu và hình ảnh cũ, chúng ta có thể mô tả như sau: Người ta trồng hai cột gỗ cao song song nhau giữa một bãi đất trống và ở giữa treo một bàn nhún (để đủ 2 người nam - nữ cùng đứng). Có làng phải trồng đến hai, ba cây đu trong dịp Tết để đáp ứng yêu cầu vui chơi giải trí của đôi trai gái. Các nam thanh nữ tú kéo tới rủ nhau lên đánh đu, thường thường mỗi cặp đu là một nam một nữ mới thêm phần thú vị, như bài thơ của Hồ Xuân Hương:

    “Bốn cột khen ai khéo khéo trồng

    Kẻ thì lên đánh kẻ ngồi trông

    Trai đu gối hạc khom khom cật

    Gái uốn lưng ong ngửa ngửa lòng

    Bốn mảnh quần hồng bay phất phới

    Đôi hàng chân ngọc duỗi song song

    Chơi Xuân ai biết Xuân chăng tá?

    Cột nhổ đi rồi lỗ bỏ không”.

    Xuan xua Tet nay voi nhung tro choi dan gian co truyen
    Chơi Ô ăn quan.

    Còn chơi Tam cúc vào dịp Tết là thú vui giải trí hơn thấp cao chứ không có tính sát phạt như cờ bạc ngày nay.

    Thử soát xét các cuộc vui trong dịp Xuân về trong lịch sử, ta có thể xếp thứ tự theo Đại Việt Sử Ký Toàn Thư: Lễ đua thuyền tổ chức vào đời Lê Hoàn. Mùa Xuân hằng năm, con trai con gái họp nhau đánh đu ở đất Đà Dương (Châu Hóa)… Đến thế kỷ thứ 15 thì trong dân gian, cái phong tục cỗ bàn xa xỉ đã lậm lắm rồi nên điều lệ năm Kỷ Dậu (1429) mới có lệnh: “Người nào du thủ du thực, đánh cờ đánh bạc, thì quan tư và quân dân bắt đem nộp để trị tội, đánh bạc thì chặt 5 phân ngón tay, đánh cờ vây thì chặt 1 phân ngón tay…”. Và đến năm Ất Tỵ (1665) lại có lệnh nhắc lại lệnh cấm chọi gà, đánh cờ, đánh bạc…

    Xuan xua Tet nay voi nhung tro choi dan gian co truyen
    Trò chơi "Trồng nụ trồng hoa".

    Xem như vậy, các cuộc vui mùa Xuân càng ngày càng quá lạm, mặc dù lề thói cổ truyền của dân tộc ta là không phải vậy. Ngay cả tục uống rượu, trong đại bộ phận nhân dân ta đến đầu triều Nguyễn vẫn có cái phong thú tao nhã như lời của Phạm Đình Hổ trong “Vũ Trung tùy bút”: “Khi nào có khách thết rượu thì chỉ dùng cái chén nhỏ bằng đầu ngón tay cái, mà uống vài chén rồi thôi ngay, nếu người uống quá thì ai cũng chê là say đắm”.

    Xuan xua Tet nay voi nhung tro choi dan gian co truyen
    Trò chơi "Rồng rắn lên mây".

    Một nhà nghiên cứu hiện đại đã có một ý kiến xác đáng về các hội Xuân của dân tộc: “Đi hội Xuân để vui Xuân, ngày vui nhàn rỗi, người dân quê thường đi hội Xuân để tham dự hoặc thưởng thức những trò vui của ngày hội. Và những hội Xuân này, tuy gọi là hội làng nhưng vẫn hằng lôi cuốn được rất nhiều khách thị thành hàng năm tới xem hội với những trò vui hấp dẫn và lành mạnh” (theo Toan Ánh, Làng Xóm Việt Nam).

    Có lẽ ý kiến ấy là “có lý có tình” khi chúng ta đang muốn trở về với những mỹ tục truyền thống của dân tộc Việt Nam.

    Sưu tầm 


    Nhắn tin cho tác giả
    Đoàn Thị Hồng Điệp @ 10:01 16/02/2011
    Số lượt xem: 11157
    Số lượt thích: 1 người (Nguyễn Hữu Thông)
    Avatar
    Em chào cô! Mong được làm hàng xóm quen thuộc của cô! Chúc cô luôn mạnh khỏe!
    Avatar

    Thành viên mới: http://transon74.violet.vn  xin gia nhập gia đình. Chúc chủ nhà và gia quyến vạn sự như ý, luôn luôn may mắn trong cuộc sống.

    Avatar

    Ảnh đại diện cô giáo sao có thầy Lương Hùng nhỉ?

    Avatar
    Đấy là món quà tuyệt vời đấy ah! Cuộc hội ngộ Bắc - Năm tháng 3 năm 2008 tại nhà cô Đoàn Thị Hồng Điệp!
    Avatar
    TVM Chào buổi tối!Chúc  bạn có bữa tối thật vui vẻ và hạnh phúc bên người thân!
    Avatar
    Thanh Duy hân hạnh ghé thăm cô Diệp! Chúc cô năm mới luôn vui vẻ - hạnh phúc - thành đạt. Rất mong được giao lưu tại: http://phamthanhduycm.violet.vn nhé!
    Avatar

    Mùa xuân xin chúc
    Khúc ca an bình
    Năm mới phát tài
    Vạn sự như ý
    Già trẻ lớn bé
    Đầy ắp tiếng cười
    Trên mặt ngời ngời
    Tràn đầy hạnh phúc

    Xuân đến hy vọng
    Ấm no mọi nhà
    Kính chúc ông bà
    Sống lâu trăm tuổi

    Kính chúc ba mẹ
    Sức khoẻ dồi dào
    Đôi lứa yêu nhau
    Càng thêm nồng ấm

    Các em bé nhỏ
    Học giỏi chăm ngoan
    Chúc Tết mọi người
    Năm mới hoan hỉ
    Gặp nhau niềm vui…

    Avatar
    Hồng Phúc xin chào,  mời ghé thăm và giao lưu tại http://lehongphuc782000.violet.vn/
    Avatar
    TVM xin chào cô Hồng Điệp ! Nhân dịp tết đến xuân về, chúc cô cùng gia đình một năm mới sức khỏe và thành công! Mời giao lưu:  http://xuantoan80.violet.vn/
    Avatar
    HuyTâm tới thăm nhà.Kính chúc cô sức khỏe hạnh phúc.Trang của cô có nhiều nội dung rất thú vị.Rất mog được làm thành viên của nhau để cùng giao lưu học hỏi.Kinh chúc cô có ngày lễ tình nhân ấm áp hạnh phúc cùng gia đình và bạn bè!Mong sớm nhận được hồi âm và giao lưu tại trang riêng: http://violet.vn/huytamsapa
     
    Gửi ý kiến