Thông tin

Tài nguyên dạy học

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Điều tra ý kiến

    Bạn thấy trang này như thế nào?
    Đẹp
    Đơn điệu
    Bình thường
    Ý kiến khác

    Ảnh ngẫu nhiên

    Anh_Van_Giao_Tiep_Cho_Nguoi_Hoan_Toan_Mat_Goc___Ruby_Thao_Tran.flv NoiNayCoAnhSonTungMTP4772041.mp3 Bai_lam_so_3.flv Bai_thi_so_2.flv Bai_lam_so_1.flv Earth_hour_is_not_turn_off_lights_and_burn_candles.jpg Loan_dem_giang_sinh_2012.swf Giac_mo_trua8.swf Trian1.swf Tim_ve_dai_duong.swf Hatinhminhthuong.swf Kiniemmaitruong.swf Hmtuht.swf CRVIETNAM.swf QuehuongtoiB.swf VMai_chucmung831.swf 1329139651_17.jpg H_n_year_ht.swf Khuc_nhac_giang_sinh1.swf Bai_ca_nguoi_giao_vien_nhan_dan.swf

    Thành viên trực tuyến

    27 khách và 0 thành viên

    Chào mừng quý vị đến với Chào mừng bạn đến với website của Đoàn Thị Hồng Điệp.

    Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
    Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
    Gốc > Bài viết > Lưu giữ kỉ niệm >

    Những trò chơi dân gian

    Những trò chơi dân gian
    nhn_u_500“Cậy sức cây đu nhiều chị nhún…” (Nguyễn Khuyến) 

    Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, các trò chơi nhân dịp lễ hội của người dân là một hình thức phản ánh phong tục, tập quán làng xã, quần cư của người Việt.

    1/  Nhún đu

    Trong các dịp lễ hội, các làng thôn thường trồng một vài cây đu ở giữa thửa ruộng gần đình để trai gái lên đu với nhau.
     
    Cây đu được trồng bởi bốn, sáu hay tám cây tre dài vững chắc để chịu đựng được sức nặng của hai người cùng với lực đẩy quán tính. Hai cây tre làm cần đu nhỏ vừa tay cầm.
     
    Lên đu có thể là một hay hai người. Càng nhún mạnh, đu càng lên cao, cần đu đưa lên vun vút, bên nọ sang bên kia. Cần đu lên ngang với ngọn đu là hay nhất, nhiều khi đu bay ngang ngọn đu một vòng. Nhiều nơi treo giải thưởng ở ngang ngọn đu để người đu giật giải.
     
    Nhún đu cũng là một sinh hoạt giao đãi tình cảm của trai gái.
     
    2/  Kéo co
     Tục kéo co ở mỗi nơi có những lối chơi khác nhau, nhưng bao giờ số người chơi cũng chia làm hai phe, mỗi phe cùng dùng sức mạnh để kéo cho được bên kia ngã về phía mình. Có khi cả hai bên đều là nam, có khi bên nam, bên nữ. Trong trường hợp bên nam bên nữ, dân làng thường chọn những trai gái chưa vợ chưa chồng.
     
    Một cột trụ để ở giữa sân chơi, có dây thừng buộc dài hay dây song, dây tre hoặc cây tre, thường dài khoảng 20m căng đều ra hai phía, hai bên xúm nhau nắm lấy dây thừng để kéo. Một vị chức sắc hay bô lão cầm trịch ra hiệu lệnh. Hai bên ra sức kéo, sao cho cột trụ kéo về bên mình là thắng. Bên ngoài dân làng cổ vũ hai bên bằng tiếng "dô ta", "cố lên".
     
    Có nơi người ta lấy tay người, sức người trực tiếp kéo co. Hai người đứng đầu hai bên nắm lấy tay nhau, còn các người sau ôm bụng người trước mà kéo. Ðang giữa cuộc, một người bên nào bị đứt dây là thua bên kia. Kéo co cũng kéo ba keo, bên nào thắng liền ba keo là bên ấy được.
     
    3/  Đánh roi múa mộc
    Roi bằng tre vót nhẵn và dẻo, đầu bịt vải đỏ, còn mộc đan bằng tre sơn đỏ. Các đấu thủ đấu tay đôi với nhau: vừa dùng roi để đánh, dùng mộc để đỡ, ai đánh trúng địch thủ vào chỗ hiểm và đánh trúng nhiều thì thắng, thường đánh trúng vào vai và sườn mới được nhiều điểm.
     
    Các hội lễ ở miền Bắc thường được tổ chức thi đấu vào những ngày đầu tháng Giêng.
     
    4/  Ném cầu
    Xã Phú Sơn, Hà Tĩnh cử hành hội mùa xuân tại chùa xã ngày 14 và ngày Rằm tháng Giêng. Khi trong chùa đang lễ Phật, ngoài sân trai chưa vợ, gái chưa chồng tụ họp nhau dự trò chơi ném cầu để "bói" hôn nhân. Hai quả cầu dùng để ném vào lồng tre là hai quả chanh ngoài có lớp vỏ bện bằng mây bọc quanh: sơn màu xanh gọi là âm cầu và sơn màu đỏ trắng gọi là dương cầu. Trai và gái chia làm hai bên, mỗi bên có người cầm đầu. Hai bên hẹn ước với nhau rằng: "Trong hai nhóm chúng ta, hễ ai đã kết hôn mà ném được quả cầu vào trong lồng thì chỉ được  thưởng; còn cặp nào chưa kết hôn mà ném trúng thì không những được thưởng mà còn hẹn sẽ cưới nhau. Nếu ai sai lời sẽ có Phật trời chứng giám". Giao hẹn xong, mấy cặp bắt đầu trò chơi. Trước khi ném cầu, trai gái lần lượt hát:
    Cầu này là cầu thiên duyên
    Ðôi ta mà trúng, kết nguyền cùng nhau
     
    Trò vui kéo dài từ sáng đến chiều. Tuy là trò chơi nhưng mỗi lần một cặp trai gái có tình ý mà cùng ném trúng đều hứa hôn với nhau
     
    5/  Tập tầm vông
    Bài đồng dao này phổ biến khắp Bắc, Trung, Nam nhại theo âm trống tầm vông / tâm vinh (gọi theo Nghệ An) tức trống cơm:
     
    Tập tầm vông
    Chị có chồng
    Em ở vá
    Chị ăn cá,
    Em mút xương.
    Chị ăn kẹo,
    Em ăn cốm
    Chị ở Lò Gốm,
    Em ở Bến Thành.
    Chị trồng hành,
    Em trồng hẹ.
    Chị nuôi mẹ
    Em nuôi cha
     
    Cách chơi hiện nay của trò này là hai người chơi ngồi đối mặt nhau, vừa hát vừa theo nhịp đập lòng bàn tay vào nhau: hoặc đập thẳng, hoặc đập chéo, hoặc một cao một hạ thấp, hoặc kết hợp nhiều cách khác nhau. Nói chung, cách chơi rất giống trò Thìa la thìa lảy đây.
     
    6/  Nu na nu nống
    Nu na nu nống
    Cái cóng nằm trong
    Cái ong nằm ngoài
    Củ khoai chấm mật
    Bụt ngồi bụt khóc
    Con cóc nhảy ra
    Ông già ú ụ
    Bà mụ thổi xôi
    Nhà tôi nấu chè
    Tè he chân rụt
     
    Ðám trẻ ngồi thành hàng ngang, duỗi hai chân ra trước. Một đứa ngồi đối diện, lấy tay đập vào từng bàn chân theo nhịp từng từ một của bài hát trên. Dứt bài, từ "rụt" đúng vào chân em nào thì phải rụt nhanh. Nếu bị tay của “Cái” đập vào chân thì em đó thua cuộc: ra làm “Cái” ván chơi kế tiếp, hoặc chịu hình phạt (nhảy lò cò một vòng, trồng chuối...) hay phải đứng ra làm “Cái” cho một trò chơi khác (bịt mắt bắt dê, ú tìm, cá sấu lên bờ...)
     
    7/  Tùm nụ, tùm nịu
    Tùm nụ, tùm nịu
    Tay tí, tay tiên
    Ðồng tiền, chiếc đũa
    Hột lúa ba bông
    Ăn trộm, ăn cắp trứng gà
    Bù xa, bù xít
    Con rắn, con rít trên trời
    Ai mời mày xuống?
    Bỏ ruộng ai coi?
    Bỏ voi ai giữ?
    Bỏ chữ ai đọc
    Ðánh trống nhà rông
    Tay nào có?
    Tay nào không?
    Hổng ông thì bà
    Trái mít rụng
     
    Căn cứ vào hai câu "Tay nào có? Tay nào không?", đây là một trò đố: nắm một vật vào đó trong một tay và chìa hai nắm tay. Mở tay ra: đúng sai, có không... biết liền
     
    8/  Thả đỉa ba ba
     Trò chơi thể hiện việc qua sông, qua bưng, ruộng... ngập nước. Ở dưới nước có đỉa. Cả nhóm làm sao xuống nước mà đỉa không bắt chước.
     
    Trước hết vẽ hai đường song song cách nhau độ 2m (hay qui định khoảng trống nào đó) giả định là sông nước. Một em ra giữa vòng vừa hát vừa lấy tay ra đập nhịp vào vai các bạn:
    Thả đỉa / ba ba
    Chớ bắt / đàn bà
    Tha tội / đàn ông
    Cơm trắng / gạo trắng
    Gạo thuyền như nước
    Ðổ mắm / đổ muối
    Ðổ chuối / hạt tiêu
    Ðổ niêu / nước chè
    Ðổ phải nhà nào
    Nhà ấy.... chịu
     
    Từ "chịu" trúng em nào thì em ấy xuống sông làm "đỉa". Bọn trẻ đứa chạy đầu này, đứa băng qua sông góc nọ. "Ðỉa" rượt để bắt. Bọn trẻ lại hát bài hát ghẹo: Sang sông / về sông / trồng cây / ăn quả / nhả hạt. "Ðỉa" rượt bên này thì bên kia xuống sông. "Ðỉa" quay lại bên kia thì lũ bên nọ lại réo lên: "ăn quả / nhả hạt" rồi ào xuống. Chẳng may ai bị "đỉa" vớ phải thì trở thành "đỉa".
     
    9/  Thìa la thìa lẩy
    Là trò chơi luyện tập sự nhịp nhàng. Giống như trò tập tầm vông, song bài ca lại là bài vè Con gái hư - chê tật xấu của các cô gái lười:
    Thìa la thìa lẩy,
    Con gái bảy "tài"
    Ngồi lê là một,
    Dựa cột là hai.
    Thày lay là ba
    Ăn quả là bốn
    Trốn việc là năm
    Hay nằm là sáu
    Láu táu là bảy

                                                                                                    Vietnamnet trích từ  e-cadao.com

    Sưu Tầm 


    Nhắn tin cho tác giả
    Đoàn Thị Hồng Điệp @ 17:56 15/06/2009
    Số lượt xem: 2601
    Số lượt thích: 0 người
    Avatar
    Bài nầy hay quá, xin phép cho tôi được copy về nhé.
    Avatar

    Vâng , cứ tự nhiên

     

    Avatar
    Xin chào Cô Điệp, xin gia nhập trang và được trao đổi kinh nghiệm trong giảng dạy.Chúc Cô những ngày nghỉ thật vui vẻ .
    Avatar
    Xin Chào Cô, em rất hân hạnh được làm quen và biết Cô cũng từng ở Bình Dương với nhiều kĩ niệm đẹp.nếu có dịp về Bình Dương xin mời Cô ghé em chơi nha.Chúc Cô và gia đình luôn vui và nhiều sức khỏe.
     
    Gửi ý kiến